جستجو در تمام متون و مستندات کارگیک
samin ba
فن خودرو
carworks
دنیای خودرو
CarGeek | کارگیک

ریشه لغوی؛آنچنان که در لغت نامه دهخدا آمده است، شاسی به معنای «درشت و سخت» است.

bmw m4 chassis1

کلمه شاسی اصولا در معنای دیگری به کار می‌رود. که عمومی‌ترین آن عبارتست از یک قسمت واحد از اجزای یک وسیله یا ماشین که سایر قسمت‌ها بر روی آن قرار می‌گیرند. این ساختار می‌تواند به سادگی یک چارچوب فلزی باشد و یا اینکه یک شاسی پیچیده باشد که محلهای بخصوصی بر روی آن ، جهت نصب دستگاههای مربوطه از قبل تعبیه شده باشد. معمولا شاسی‌ها از فولاد ساخته می‌شوند.

به طور كلى هر خودرو از سه قسمت اصلى يعنى بدنه ، موتور و شاسى تشکيل می شود. شاسى یا فریم در اصل يک چهار چوب و ساختار است که معمولاً از فولاد سخت به شکل ناودانى ساخته مى شود. بر روى اين فولاد سخت ، بخشهايى مانند موتور ، سيستم انتقال قدرت ، سیستم فنر بندی و سیستم ترمز و فرمان نصب مى شود. بايد بدانيد مواردى چون :
1- تحمل بيشترين ميزان وزن و تنش
2- سبکى
3- کمترين حجم
4- سهولت در پیاده سازی سیستم
5- هزينه پايانى براى اجراى سيستم
6- توانايى تغيير فرم در نقاط مشخص براى بالاترين ميزان جذب ضربه
7- توانايى حفظ استحکام و عدم تغيير فرم در قسمت هاى حياتى براى حفظ توانايى مقاومت
8- قابليت تعمير ساده و بازيابى خصوصيات اوليه
9- توانایی مقاومت در برابر خوردگی تاثیرات شیمیای و همچنین توانایی کارکرد در دماهای مختلف
10- سرانجام انتقال کمترين ميزان لرزش و صدا به قسمت هاى درونى اتاق

 از خصوصيات يک شاسى خوب هستند.

Lamborghini Aventador LP 700 4 chassis

انواع شاسی و بدنه خودرو

شاسی و بدنه یکپارچه (Concrete Frame)

در این حالت، مجموعه اتاق و شاسی می بایستی وزن سرنشینان و وسایل تزئینی داخل اتومبیل را تحمل کند، بنابراین نیروی زیادی بر کف شاسی وارد نمی شود. شاسی از ورق هایی ساخته شده که به منظور افزایش استحکام آن، روی ورق تغییر شکل و برجستگی هایی توسط قالب های فرم دهی ایجاد گردیده است. این برجستگی ها نیروی وارد بر ورق را به مولفه هایی در جهات مختلف تجزیه می کند.

bmw chasis frame 001

ورق های کف در شاسی های یکپارچه توسط جوش به ستون ها و دیواره های اتاق متصل می گردند، چون شاسی مجزا وجود ندارد، وزن خودرو کمتر شده و مصرف سوخت کاهش می یابد. در نتیجه قدرت بیشتری از موتور، صرف شتاب دهی خودرو می شود.

در این مدل، قابلیت جذب انرژی در هنگام تصادف زیاد بوده و انرژی ناشی از ضربه برخورد، صرف تغییر شکل ورق ها شده و از انتقال این انرژی به سرنشینان جلوگیری می نماید.

شاسی و بدنه مجزا (Discrete Frame)

در خودروهای سنگین مثل اتوبوس، کامیون کهه وزن زیادی به شاسی وارد می کننند، یک شاسی مجزا که مستحکم است، وجود دارد. شاسی اسکلت بندی فلزی محکمی دارد که کاملا از اتاق جداست، مجموعه اتاق و سایر مجموعه ها روی شاسی نصب شده اند.

Life drive chasis frame

شاسی انعطاف پذیری مناسبی دارد تا بتواند در برابر تنش های پیچشی که در اثر عبور چرخ ها از روی همواره های جاده یا در اثر عوامل دیگر ایجاد می شود، از خود مقاومت مطلوبی نشان دهد.

استحکام بالا و قابلیت تحمل بارهای سنگین از جمله بزرگترین مزیت شاسی های جدا می باشد. تعویض راحت قطعات و کاهش هزینه هانیز مزیت محسوب می شوند.

استفاده از شاسی مجزا معایبی دارد از جمله افزایش وزن خودرو و کاهش قابلیت جذب انرژی در هنگام تصادفات است.

شاسی و بدنه نیم مجزا (Semi Discrete Frame)

در برخی از خودروها، قطعات اتاق هم چون کف، ستون ها، بغلی ها به شاسی متصل می باشند و سایر قطعات به صورت مجزا بوده و توسط پیچ یا پرچ به قسمت های مختلف ثابت متصل می شوند که به این گروه از شاسی ها،شاسی و بدنه نیمه مجزا می گویند. این نوع شاسی ها، وزن خیلی سنگین ندارند ولی تعویض قطعات آن ها به راحتی انجام می شود.

انواع طراحی شاسی خودرو

ویدئو آموزشی مقایسه شاسی یکپارچه و مستقل

شاسى مستقل

اين شاسى از دو تکه آهن ناودانى بلند تشکيل شده است که به صورت موازى از جنس فولاد سخت ولى سبک ، ساخته و به وسيله دو رام در دو سر آن به يکديگر متصل مى شود. شاسى معمولا در قسمت عقب کمى بالاتر آمده و دليل آن ايجاد فضاى بيشتر براى ديفرانسيل و فنرهاست. قسمت جلو کمى باريک تر ساخته مى شود كه در فرمان پذيرى بيشتر موثر است. در طراحى شاسى سرخود از ورق هاى نازک فلزى استفاده مى كنند كه آن ها را به روش شكل دادن (پروفيل) و همچنين تكيه گاه محورهاى جلو و عقب توليد مى كنند. البته قسمتهايى از شاسى مانند کف و محوطه موتور كه ​​بيشترين نيرو و فشار بر آن ها اعمال مى شود بايد از ورق هايى ساخته شوند كه ضخامت بيش ترى دارند.

frame ToyotaTundraChassis

ضخامت ورق ها معمولا دو تا سه ميلى مترى است و به گونه اى جوشکارى مى شوند كه از استحکام خوبى برخوردار شوند. خودروهاى سوارى در مقايسه با خودروهاى سنگين نيروى كمى را تحمل مى كنند و روى شاسى آن ها بار استاتيکى كمترى وارد مى شود. بنابرين خودروهاى سوارى مى توانند با سرعت بالا حرکت كنند. اصولا طراحى شاسى سرخود به همين منظور بوده است.

مزايا : در هزینه ها و زمان به دليل يک جا و مستقل بودن ساخت شاسى و اتاق صرفه جويى مى شود و چون تعويض قطعات به علت خراب شدن به وسيله پيچ و مهره است زمان و مخارج كمترى دارد.

معايب : به علت سنگين بودن خودرو نیروی محركه آن براى شتاب گرفتن كمتر است. طراحى ايمنى خودرو به علت سنگين بودن قطعات دشوار است و در هنگام تصادف احتمال اين كه سرنشينان دچار حادثه شوند زياد است. ساخت قطعات و اسكلت آن نياز به پرس هاى سنگين و ماشين آلات گران ترى دارد. به علت اتصال قطعات توسط پيچ و مهره به سر و صداى زياد و همچنين استهلاك بيشترى دچار مى شود.

شاسى نيمه جدا شدنى

نوع ديگرى از شاسى ها وجود دارد كه آن ها را شاسى نيمه جدا شدنى گويند شركت “روور” براى اولين بار خودروهايى را تولید كرده كه شاسى آن ها از دو قسمت تشكيل شده است:
الف : ثابت
ب : قسمت هاى جداشدنى از شاسى.

اجزاى ثابت : كف ، ستون ها ، ديوارهاى صندوق عقب ، ديواره جلوى موتور و قسمت هاى جداشدنى : سقف خودرو ، گلگيرها ، پنجره جلويى و غيره هستند كه اينها به وسيله پيچ و مهره به قسمت ثابت بسته مى شوند.

مزاياى شاسى نيمه جدا شدنى نسبت به دو نوع ديگر عبارتنداز : در هنگام تصادف ، هزینه قطعاتى كه خراب شده اند و بايد تعويض شوند پايين مى آيد ،
فرم اتاق شكل پذير است و مى توان طرح جديدى را توليد كرد همچنين مى توان موتور و محورها را كه نسبتا سنگين هستند بر روى يك اسكلت جداگانه سوار كرد ، در مونتاژكردن امكان عايق بندى بهترى بين دو قطعه وجود دارد و در نتيجه سروصدا و ارتعاشات چرخ ها به اتاق كاهش مى يابند.2015 volkswagen golf safety chassis diagram photo

انواع طرح های متداول شاسی خودرو : شاسى نردبانى ، شاسى جناقى در وانت ، شاسى وسط لوله ای در کامیون ، شاسى فرم 7 و 8 در خودروهاى مسابقه ای و شاسى صفحه اى مثل شاسى فولكس واگن قورباغه اى.

بررسى چند نوع طرح شاسی خودرو

شاسى نردبانى :

به صورت كلى شاسى به دوگونه مستقل و سرخود يا يكپارچه با اتاق طبقه بندى مى شود. شاسى مستقل به صورت يك قطعه مجزا طراحى و ساخته مى شود و اتاق ، موتور و گيربكس به همراه مابقى سیستم هاى فنی به صورت جداگانه به اين شاسى محكم مى شوند.

171 defender chasis frame

اين نوع شاسى از گونه هاى بسيار قديمى شاسى بوده و امروزه تقريبا 99 درصد خودروها از شاسیهاى غير مستقل استفاده مى كنند. دليل استفاده از واژه نردبانى در اين نوع شاسى فرم ساخت است كه شبيه به يك نردبان با دو تيرك طولى و تعدادى تيرك عرضى براى تقويت و اتصال تيرك هاى طولى شاسى است.شاسى نردبانى مزاياى محدودى مانند قابليت تحمل وزن بالا ، مقاومت خوب ، هزینه ساخت پايين و تكنيك ساخت ساده دارد همچنين تعميرات بر روى اتاق خودرويى كه از اين نوع شاسى استفاده مى كند به سادگى امكان پذير بوده و شاسى خصوصيات خود را پس از تصادف سنگين همچنان حفظ مى كند. معايب اين نوع شاسى وزن بالا ، حجم اشغال شده زياد ، قابليت کم در جذب ضربه و ارتعاشات طولى به سبب سختى است.

موارد استفاده از اين گونه شاسى ها در كاميون ها بيشتر به چشم مى خورد.برخى از انواع وانت سنگين وزن و همچنين برخى از اس يو وى هاى بزرگ و البته غير لوكس با قيمت پايين با شرايط كارى سخت هم هنوز از اين نوع شاسى استفاده مى كنند. استفاده از اين نوع شاسى با توجه به معايب ذكر شده و آسايش بسيار پايين آن در خودروهاى سوارى سال هاست منسوخ شده است. ضمنا خودرويى كه از اين نوع شاسى استفاده مى كند از ايمنى بسيار پايينى برخوردار است.

شاسى صفحه اى :

شاسى صفحه ای گونه ای پيشرفته تر از شاسى هايى است كه تا حدودى معايب شاسى مستقل مانند شاسى نردبانى را دارد كه در گونه صفحه اى بهبود يافته است. فرم كلى اين شاسى مانند شبكه اى از پروفيل هاى كوچك فلزى در قسمت هاى كف اتاق پوشيده شده است. در اين گونه ، قابليت جذب ضربات انتقالى از سطح مسير حركت از شاسى بهتر از گونه نردبانى بوده و در كل ، سیستم تعليق دراين گونه از شاسى ها بهتر عمل مى كند.

763px VW kaefer 1300 1966 unterboden

در اين نوع شاسى ها فضاى آزاد و بيشترى براى حركت مفيد و موثر در اتاق وجود دارد و باعث پايين آوردن اتاق و در نتيجه پايين آوردن مركز ثقل خودرو مىشود. بزرگ ترين مشكل اين نوع شاسى حساسيت زياد شاسى نسبت به تنش هاى پيچشى است و مقاومت پيچشى اين نوع شاسى از نردبانى هم كمتر است همچنين توانايى تحمل وزن در اين شاسى مانع بزرگى در جهت به كارگيرى اين گونه از آن شده است. موارد استفاده اين نوع شاسى در خودروهاى بزرگ و سنگين بوده است. اين شاسى در خودروهاى فولكس واگن مدل بيتل (با آمار تولید بيش از 21 ميليون دستگاه) و همچنين انواع قديمى پورشه به كار مى رفته است. در اين نوع شاسى ها ايمنى سرنشينان پايين بوده و در صورت تصادف سنگين بازگرداندن شاسى به دليل هزينه بالا ، بسيار دشوار است.

اولين گونه از شاسى هاى لوله اى :

شاسى لوله اى در پاسخ به نياز فضايى يا سه بعدى بود كه در دهه 50 و در تمام اتوموبیلهای اسپرت آن زمان براى يک شاسى مستحكم ساخته شد. گونه هاى قبلى شاسى ؛ يعنى نردبانى و صفحه ای تنها در دو بعد فضايى به صورت طولى و عرضى اجرا مى شدند. شاسى لوله اى برخلاف اين دو گونه به صورت سه بعدى و در جهات بدنه خودرو پياده سازى مى شد كه اصطلاحا اين گونه شاسى را فضايى گويند.

800px Jaguar C Type Frame

طريقه پياده سازى اين نوع از شاسى ها به اين صورت است كه قطعات به آن متصل مى شود. در برخى از گونه ها براى اتصال ساده تر و راحت تر قطعات بدنه به جاى استفاده از لوله از قوطى هاى مربع شكل استفاده مى شد ولى بيشترين مقاومت به وسيله لوله هاى گرد به وجود مى آمد. از نظر ايمنى اين نوع شاسى به سبب ايجاد فرم مناسب در تمامى جهات محافظت مناسبى از سرنشينان ايجاد مى كرد.

شاسى ستون فقراتى :

اين نوع شاسى يكى ديگر از شاسی هاى مستقل بوده است. مخترع اين نوع شاسى لوتس و كولبن چاپمن است. اولين بار لوتس آن را بر روى خودرويى به كار بست كه به توليد انبوه نرسيد و به شركت كيا كره فروخته شد.

Backbone Chassis 01

از معايب اين نوع از شاسى حجم زياد و بسته آن بوده و همچنين سبب محدوديت فضاى قابل استفاده در اتاق و ساير درها مى شد. كليه اين مشكلات هنگام ورود و خروج ، سرنشينان را با مشكل مواجه مى كرد. براى ساختن اين شاسى ها زمان زيادى صرف مى شود كه ساخت آن تنها به صورت دست ساز مقدور است. ساخت اين نوع شاسى به صورت سرى سازى و مكانيزه مقدور نبود. اين امر موجب بالا رفتن قيمت تمام شده آن مى شد. اين نوع شاسى تنها در خودروهاى اسپرتى با حجم كابين و قيمت بالا به كار می رفت.

تعميرات و روسازى شاسی خودرو

در اثر ارتعاشات و تكان هاى زياد به علت ناهموار بودن جاده ممكن است اتصالات و قطعات شل يا شكسته شوند. همچنين ممكن است در اثر تصادف فرم شاسى و روسازى آن تغيير كند كه در هر دو صورت بايد در اسرع وقت نسبت به رفع عيب اقدام شود : اول قطعاتى كه به وسيله ميخ پرچ و يا جوشكارى به هم متصل مى شوند اگر شكسته و يا شل شده اند را مى توان با ضربه زدن توسط يك چكش كوچك امتحان كرد. اگر صداى شنيده شده ناشى از ضربه ، خفه بود پرچ ها شل و يا قسمت هاى جوشكارى شكسته شده اند. كوبيدن روى پيچ ها به خاطر محكم شدن ، کار درستى نيست و بايد تعويض شوند. دوم اين كه اگر محل اتصال روى شاسى صداى جير جير دهد نشانه آن است كه لايى هاى بين دو قطعه از بين رفته و بايد هر چه زودتر تعويض شوند.

در اثر تصادف ممكن است فرم شاسى و روسازى خودرو تغيير كند. با يك سرى آزمايش مى توان عيب را مشخص و آن را رفع كرد ، مثلا اگر فرم قالب شاسى تغيير كند و يا محورها و فنرهاى برگه اى (شمشى) منحرف شوند در هر صورت موجب لاستيك سايى مى شود. نواقص فوق را مى توان با اندازه گيرى دقيق مشخص كرد.

اندازه گيرى انحراف قاب شاسى به وسيله ريسمان به دو روش “روسازى جدا شود” يا “روسازى جدا نشود” امكان پذير خواهد بود :

اول : ابتدا بايد روسازى هاى خودرو را جدا كنيم ، كه به وسيله ريسمان اين كار را انجام مى دهيم. بيشتر سازندگان خودروها نقطه وسط (نقطه كنترل) را علامتگذارى مى كنند ريسمان بايد از نقطه وسط بگذرد و قطرها بايد از هر دو طرف ، مثلثهاى مساوى را نشان دهد در غير اين صورت شاسى انحراف دارد.

دوم : چنانچه اندازه گيرىبدون پياده كردن روسازى همچون خودروهاى شاسى سرخود انجام شود ، ابتدا خودرو را روى يك سطح صاف افقى قرار مى دهيم و ازهر دو طرف از نقاط مشابه قاب شاسى شاغول روى زمين نشانه گذارى مى كنيم. در اين هنگام از محل كرپى فنرها يا انتهاى اكسل ها استفاده مى شود. چهار نقطه روى زمين مشخص شده با وصل كردن اين چهار نقطه يك مستطيل رسم مى شود. سپس قطرهاى آن را رسم كرده محل تقاطع قطرها همان نقطه وسط شاسى است. در صورت سالم بودن شاسى بايد تمام مثلث ها ، مشابه و مساوى هم باشند ، در غیر اين صورت اندازه انحراف شاسى معلوم مى شود.

منابع متون:
- ویکیپدیا
- پدال
- دانشنامه رشد
-گردآوری

نوشتن دیدگاه


براساس کلمه کلیدی جستجو کنید

مطالب فنی و آموزشی

آخرین مطالب جدید شده
مروری بر عملکرد شش ساله هاشم یکه زارع در ایران خودرو
آموزش و راهنماهای فیلرگیری موتور
کلاس شاسی ، بدنه ، تعلیق ، ترمز ، فرمان و انتقال قدرت استاد صیاد نصیری
راهنمای آموزشی موتور XU7 هشت و 16سوپاپ پژو 405 و سمند و پارس
آموزش نحوه استفاده از ابزار مخصوص در تعمیرات گیربکس اتوماتیک خودروهای کوییک و ساینا
TIBA Injection repair manual
لیست، تصویر و شماره فنی قطعات تیبا
معرفی انواع جک های تعمیرگاهی و نحوه و نکات کار با آن ها
راهنمای تعمیرات و سرویس سیستم سوخت رسانی ساینا اتوماتیک
لئوپارد ، نسخه مهندسی آلمانی زرهی های سنگین میدان نبرد
جدول زوایای فرمان و نوع سیستم تعلیق خودروهای سایپا
لیست ECUها و ICUهای محصولات سایپا (X100 ,X200, زامیاد)
دفترچه راهنمای تویوتا C-HR هیبرید
دستورالعمل بازدید و تعویض رولبرینگ عقب تیبا
دستورالعمل عیب یابی و تعویض ریموت و رسیور سایپا 132 و تیبا و تیبا2
راهنمای آموزشی سیستم های الکترونیکی ترمز رنو
رفع ایراد جوش آوردن خودرو با اصلاح دسته سیم باتری کوییک و ساینا اتوماتیک
معرفی سیستم سوخت رسانی بوش بنزینی و بوش پایه گازسوز پراید
راهنمای سیستم مدیریت موتور UAES خودرو MVM315
آشنایی با قطعات و سیستم مدیریت موتور BOSCH ME 17.9.71 موتور TU5 پژو 206 و پژو207 و پژو405 و پژو پارس
راهنمای سیستم سوخت رسانی و انژکتور H30 Cross
جدول کامل عیب یابی و رفع عیب خودرو
جدول عیب یابی سنسورها و عملگرهای خودرو
پرونده کامل ترموستات + نکات و آموزش تعویض
تشریح نحوه کارکرد سیستم خنک کننده موتور خودرو
آخرین مطالب جدید شده
safety security adb
skp
rahro

آخرین آگهی ها

آموزشگاه فنی دنیای خودرو در سال ۱۳۸۳ بامجوز رسمی از سازمان ف ...
تنظیم موتوروریمپ وتیونینگ حمید
تهیه و تامین انواع قطعات خودروهای خارجی از جمله هیوندا ،کیا ...
موتورسازسیار انواع موتورهای سبک وسنگین پالس ، آپاچی، باجاج ، ...
تعمیر قفل صندوق انواع اتومبیل هیوندا و کیا تعویض زبانه لاک ...
تولید انواع وایر شمعهای پژو405 /پراید/پیکان/زانتیا/نیسان/۲۰۶ ...
مجتمع آموزشی فنی وحرفه ای علم وصنعت برگزارمی کند :» مکانیک ...
آموزشگاه فنی دنیای خودرو در سال ۱۳۸۳ بامجوز رسمی از سازمان ف ...
آموزشگاه فنی دنیای خودرو در سال ۱۳۸۳ بامجوز رسمی از سازمان ف ...
آموزشگاه فنی دنیای خودرو در سال ۱۳۸۳ بامجوز رسمی از سازمان ف ...
آموزشگاه فنی دنیای خودرو در سال ۱۳۸۳ بامجوز رسمی از سازمان ف ...
آموزش عملی تمامی بردهای الکترونیکی خودروهای سنگین،راهسازی و ...
مجتمع آموزشی فنی وحرفه ای علم وصنعت برگزارمی کند مکانیک - ا ...
آموزش باطری سازی و مکانیکی کامیون و اتوبوس های نسل جدید اسکا ...
آموزشگاه تخصصی فنون خودرو با سابقه 14 ساله در زمینه آموزش دو ...
آموزشگاه تخصصی فنون خودرو با سابقه 14 ساله در زمینه آموزش دو ...
پروگرامر و دیاگ TNM (نسخه فول ورژن)
تعمیرات و عیب یابی و تامین قطعات گیربکس اتوماتیک تعمیر تخص ...
تجهیزات آموزشی برق و مکانیک خودرو از شرکت توان قدرت مامطیر ...